8.04.2006    Autor: Krzysztof Konopacki    Strona 1/2

Tarpan

Na początku lat siedemdziesiątych postanowiono zbudować samochód osobowo-towarowy, przeznaczony głównie dla rolników indywidualnych. Do realizacji tego przedsięwzięcia przystąpiono w Poznaniu. Do końca 1971 roku powstały dwa prototypy: Warta i Tarpan, oba bazujące na podzespołach osobowej Syreny.
Oba projekty zostały odrzucone, powołano nową ekipę i korzystając ze zdobytych doświadczeń zaprojektowano nowy samochód - Wartę 2. Wykorzystano tutaj elementy Żuka i Warszawy. Zbigniew Wattson Z Fabryki Samochodów Osobowych (FSO) zaprojektował wnętrze i bryłę zewnętrzną auta. Zbigniew Meissner prowadził prace związane z podwoziem. Eugeniusz Szplit kierował pracami przy budowie dwóch prototypów Warty 2, które oficjalnie zaprezentowano na wystawie rolniczej w. Myślecinku k.Bydgoszczy w październiku 1972 roku.
Samochody posiadały oryginalną, przeuwaną ściankę pomiędzy częścią osobową a łądunkową. Jeden z egzemplarzy miał 3-osobową kabinę, drugi 6-cio, którą po przesunięciu tylnej ścianki można było zmniejszyć do trzy-osobowej. Samochody były napędzane dolnozaworowym silnikiem 2120 ccm z Warszawy 201 ("garbuchy"). Silnik ten był już dość przestarzały, w Warszawach montowano go do 1962 roku, kiedy to wprowadzono do oferty rónież górnozaworow. Moc silnika - niezbyt duża - 50 KM (36,7 kW), osiągana przy 3600 obrotach na minutę, pozwalało to na rozpędzedzie Warty 2 do 100 km/h. Auto wyposażono w trzybiegową skrzynię biegów. Zawieszenie pochodziło także z Warszawy. Tylny most i układ hamulcowy pochodziły z Żuka. Samochód ważył 1250 kg, miał 432 cm długości, spalał 13,5 litra benzyny na 100km. Postanowiono rozpocząć produkcję samochodów w Wielkopolskich Zakładach Napraw Samochodów w Poznaniu-Antoninku.
Jeszcze w 1972 roku z taśm montażowych zjechło 25 aut o nazwie Tarpan 233. Masa własna pojazdu to 1320 kg. Oprócz silnika dolnozaworowego, zdecydowano się również na zastosowanie górnozaworowego silnika z Warszawy 202/203, który rozwijał moc 50 KM (51,5 kW). Badania pierwszych ezemplarzy spowodowały konieczność dokonania szeregu zmian, poprawek i ulepszeń zarówno w samej konstrukcji jak i nadwoziu samochodu. Zmodernizowano zarówno fabrykę jak i samochód, któremu "wszczepiono" trochę elementów z wprowadzonego właśnie do produkcji Fiata 125p (kierunkowskazy, klamki), poprawiono kształt foteli, zmieniono wskaźniki, przednią atrapę. W tylnym zawieszeniu zastosowano amortyzatory teleskopowe. Masa własna pojazdu wzrosła do 1320 kg.

Produkcja rosła, w 1973 roku wykonano 250 sztuk Tarpanów, a w latach następnych, odpowiednio 1582, 2760, 3941, 503, 6000 sztuk, 25 kwietnia 1977 taśmę montażową opuściił 10-cio tysięczny Tarpan, a w roku 1979 - 25-tysięczny egzemplarz. 1 lipca 1975 Zakład Samochodów Rolniczych Fabryki Samochodów Ciężarowych w Lublinie, zostaje przekształcony w samodzielną Fabrykę Samochodów Rolniczych w Poznaniu.
W październiku 1976 do produkcji seryjnej wprowadzono Tarpany w innych wersjach nadwoziowych: 3-osobowy Pick-up oraz kombi, o całkowicie zabudowanej przestrzeni ładunkowej. Ten ostatni miał przesuwaną ściankę wewnątrz kabiny. Auta nieznacznie stopniowo modernizowano, stosując elementy z Fiatów 125p i 126p. Rodzina Tarpanów, obejmowała wersje zróżnocowane zarówo pod względem liczby miejsc, jak i typów nadwozi.
W 1978 rozpoczęto produkcję Tarpana F-233, wyposażonego w silnik z Fiata 125p, pojemność 1481ccm, moc 70 KM (51,5 kW), prędkość maksymalna 110 km/h, zużycie paliwa na poziomie 12,5 litrów. Również ta zmodernizowana wersja silnikowa występowała w trzech wersjach nadwoziowych.
Równolegle, w Przemysłowym Instytucie Motoryzacji rozpoczęto prace nad bardziej terenowymi, wyposażonymi w napęd na dwie osie, odmianami Tarpana. Dobrym i zarazem podstawowym miejscem prezentacji polskich nowości motoryzacyjnych, były Międzynarodowe Targi Poznańskie. W 1978 roku, zaprezentowano zmodernizowanego Tarpana 235, w dwóch kolejnych latach - atrakcją targów były wersje kempingowe tego samochodu (o nich poniżej), zaś w roku 1982 - pokazano Tarpana 237 o ładowności 1000 kg, którego produkcje rozpoczęto w 1983 roku. W latach osiemdziesiątych, w związku z coraz to większą popularnością silników wysokoprężnych, trwały prace nad Tarpanami, zasilanymi takimi właśnie jednostkami. O wszystkich tych modelach, a więc 234, 235, 237D oraz 239D, można dowiedzieć się więcej z działu, poświęconego prototypom.

ciąg dalszy na następnej stronie...

1 | 2  
Tagi: samochody dostawcze samochody polskie Tarpan


Zobacz wszystkie komentarze... dodaj własny!
Wszystkie tagi: AC Cobra Auto Moto Show autobusy Autosan bazary ciężarówki ciągniki Custom Show CWS T-1 Dacia Dacia Logan Dniepr dniepr Fiat Fiat 125p Fiat 126p Fiat 127p GAD GAZ GAZ 21 GAZ 24 GAZ 3104 GAZ 3110 GAZ 3111 Harley Davidson HD Jaguar Jassie James Jelcz Junak K-750 k-750 kredyty samochodowe Lambretta Lotus Lublin M-72 m-72 MG mikrosamochody Mikrus Mini Mini Austin Mini Cooper Mini Morris Monster Garage motocykle motocykle polskie motocykle radzieckie muzea motoryzacji Nysa oldtimerbazar Otrębusy P80 Polonez premiery motoryzacyjne rajdy repliki samochody samochody amerykańskie samochody angielskie samochody ciężarowe samochody DDR samochody dostawcze samochody niemieckie samochody osobowe samochody polskie samochody radzieckie San skutery Smyk Star stare samochody Syrena targi targi motoryzacyjne Tarpan TATRA Muzeum Trabant Trabi Expo Ural ural Ursus Vespa Warszawa Wołga wystawy Zastava zloty zloty militarne zloty motocyklowe Żubr Żuk